Child Safe Tourism

December 5, 2013

Ngày Tình nguyện Quốc tế: hoạt động tình nguyện có lợi hay có hại với trẻ em?

Bài đăng của khách – Daniela Papi, Đồng sáng lập Learning Service.

Không biết vì sao tôi lại trở thành người mang tin xấu. Sau bài phát biểu tại TEDx về những vấn đề đối với Khánh du lịch tình nguyện và đa phần các bài viết của tôi trước đó về chủ đề này, giờ đây tôi thường xuyên nhận được các yêu cầu viết về vấn đề này trong mảng du lịch tình nguyện. Tôi muốn khởi đầu bằng tuyên bố: tôi không nghĩ rằng tình nguyện là xấu. Tôi không nghĩ rằng “Khánh du lịch tình nguyện” là xấu. Và tôi cũng không nghĩ rằng các công ty du lịch tình nguyện là xấu. Trên thực tế, tôi đã từng làm tất cả những việc đó: tình nguyện đi khắp thế giới, thành lập một công ty lữ hành tình nguyện mà sau đó chuyển đổi sang thành một công ty giáo dục phát triển, và tiếp tục hỗ trợ tạo việc làm cho các tình nguyện viên làm ngắn hạn trong một số dự án mà tôi đang làm. 

Dầu cho tôi không cho rằng tình nguyện hay du lịch tình nguyện là “xấu”, điều mà tôi nghĩ là “xấu” là cách thức mà nhiều người thiết lập trong công ty tình nguyện hay các chuyến đi du lịch tình nguyện. Và rất nhiều cách thức có hại liên quan đến việc đặt trẻ em vào những tình huống mất an toàn.

Một trong số những vấn đề lớn nhất về an toàn cho trẻ em phát sinh từ du lịch tình nguyện là sự gia tăng tình nguyện đến với các “trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi” và du lịch thăm “trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi”. Với các bạn gần đây không đi nhiều đến các thị trường đang nổi như Campuchia, Gha-na, Nê-pan hay U-gan-đa, các bạn có thể cho rằng, ý tưởng “du lịch thăm trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi” mang tính xúc phạm; ai lại cho phép trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi trở thành điểm du lịch bao giờ? Nhưng đối với những ai đã đi đến những nơi kể trên hoặc gần đây đang tìm kiếm cơ hội tham gia tình nguyện trong thời gian nghỉ, các bạn sẽ hiểu “du lịch thăm trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi” thịnh hành thế nào trong thị trường “du lịch trách nhiệm” ngày nay.

Hiển nhiên là việc đưa các tình nguyện viên không có kỹ năng, không được kiểm tra hay Khánh du lịch đến nhà của những trẻ dễ bị tổn thương trong một thời gian ngắn, vài giờ, vài ngày hoặc thậm chí vài tháng có thể là căn nguyên của nhiều vấn đề: 

  • Chia rẽ trẻ em ra khỏi gia đình – UNICEF đã đưa ra báo cáo về thực tế rất nhiều trẻ trong các trung tâm bảo trợ hiện vẫn còn có cha, mẹ hoặc cả hai. Ở Campuchia có khoảng 76% trẻ trong trung tâm bảo trợ vẫn có cha hoặc mẹ đang sống. Mặc dù Công ước Quốc tế về Quyền Trẻ em quy định rõ rằng trẻ không được phép bị ly tán khỏi cha mẹ một cách không cần thiết và việc chăm sóc tại gia đình là tốt nhất cho trẻ, thì các bậc cha mẹ thường bị khuyến khích cho đi đứa trẻ với niềm tin rằng chúng sẽ được chăm sóc tốt hơn tại trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi.
  • Các vấn đề liên quan – sự không nhất quán về ràng buộc trách nhiệm khi tạo điều kiện luân chuyển cho khách hay tình nguyện viên có thể gây ra những vấn đề lâu dài đối với trẻ để xây dựng mối quan hệ lành mạnh.
  • Tham nhũng - Có báo cáo về những trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi hoạt động như các doanh nghiệp thu lợi và một vài chủ sở hữu thiếu chân thật đã chủ ý bố chí các điều kiện nuôi dưỡng dưới chuẩn để thu hút thêm tiền quyên góp bất hợp pháp.
  • Bóc lột trẻ em - Trẻ em bị lợi dụng để thu hút Khánh du lịch. Chúng thường bị kéo ra khỏi trường học để đi chụp hình hay biểu diễn cho Khánh du lịch xem. Một số thậm chí được đưa ra đường vào buổi tối để mời chào Khánh du lịch đến thăm trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi.
  • Nguy cơ xâm hại tình dục – Khi Khánh du lịch hay tình nguyện viên không được kiểm tra lý lịch kỹ càng và các hoạt động giao tiếp với trẻ không được giám sát, trẻ em sẽ càng có nguy cơ bị xâm hại cao.

Rất nhiều nhóm đã cảnh báo về vấn đề này. Nhiều nhóm tư vấn, như Hope and Homes for Children, Tourism Concern, Uniting for Children, Orphanages.no, và Chiến dịch Bạn bè Quốc tế về “Trẻ em không phải là điểm du lịch” cũng đã lên tiếng… Nhưng chính bạn cũng có thể giúp đỡ.

Nhiều phần của vấn đề được hình thành từ những dự định tốt đẹp – do những người thật sự muốn giúp đỡ, và họ bị một số người khác bán cho ý tưởng rằng, dành thời gian và tiền bạc cho trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi là cách tốt nhất để trợ giúp cho trẻ em. Điều đó giải thích tại sao bạn cần thiết phải nghiên cứu và đảm bảo rằng những dự định tốt đẹp của bạn sẽ mang lại những ích lợi cho trẻ hơn là những mối nguy hại. Nếu có thêm nhiều người lựa chọn giúp đỡ các tổ chức hỗ trợ cha mẹ trẻ chăm sóc con cái họ, hoặc định hướng trợ giúp các gia đình chăm sóc trẻ thì chúng ta có thể tạo nên nhiều ích lợi và các giải pháp lâu bền cho vấn đề này trên toàn thế giới.

Learning Service, một nhóm tư vấn do tôi giúp thành lập, có một loạt các đoạn video về gợi ý cho các Khánh du lịch tình nguyện, bao gồm một đoạn về ‘Du lịch thăm trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi’

Cần thêm thông tin về nguy cơ với trẻ qua “du lịch thăm trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi”, xem ở đây.